Ga naar de inhoud 
Voor bedrijven draait energiebeheer niet alleen om hoeveel elektriciteit je verbruikt, maar ook wanneer je die elektriciteit verbruikt. Zeker bij bedrijven met een middenspanningsaansluiting kan een kort moment van zeer hoog verbruik een grote impact hebben op de netkosten.
Een aantal laadpalen die tegelijk laden, machines die gelijktijdig opstarten of een HVAC-installatie die op hetzelfde moment veel vermogen vraagt: het zijn situaties die snel voor een hoge kwartierpiek kunnen zorgen. En net daar zit een belangrijk aandachtspunt: één kwartierpiek bepaalt je maandpiek.
Wat is een kwartierpiek?
Je elektriciteitsverbruik wordt niet alleen uitgedrukt in kilowattuur (kWh), de hoeveelheid energie die je verbruikt. Ook je vermogen, uitgedrukt in kilowatt (kW), speelt een belangrijke rol. Bij een kwartierpiek wordt gekeken naar het gemiddelde vermogen dat je gedurende een kwartier afneemt. Van alle kwartieren in een maand is het hoogste gemiddelde vermogen je maandpiek.
Een eenvoudig voorbeeld: stel dat een bedrijf gedurende het grootste deel van de maand tussen 240 en 280 kW verbruikt. Op één bepaald moment starten verschillende machines tegelijk, laden meerdere elektrische wagens en schakelt de HVAC-installatie in. Het gemiddelde vermogen loopt gedurende één kwartier op tot 340 kW. Die 340 kW wordt dan de maandpiek. Het bedrijf hoeft dus niet de hele maand 340 kW te verbruiken om met een hoge piek te zitten. Eén kwartier kan al voldoende zijn.
Waarom is die ene piek zo belangrijk?
De maandpiek speelt een rol in de berekening van de netkosten. Daardoor kan een uitzonderlijk hoog verbruiksmoment meer impact hebben dan je op het eerste gezicht zou verwachten. Voor bedrijven met een middenspanningsaansluiting is ook het gevraagd toegangsvermogen belangrijk. Dat is het vermogen dat je bij je netbeheerder aanvraagt voor je aansluiting.
Wanneer je werkelijke kwartierpiek boven dat gevraagde toegangsvermogen uitkomt, kan dat gevolgen hebben voor je kosten. Bij een overschrijding krijg je een boete, en niet alleen voor die maand, maar voor de daaropvolgende 12 maanden. Gedurende de daaropvolgende 12 maanden zul je dus met hogere netkosten rekening moet houden. Een korte piek is dus niet noodzakelijk een eenmalige kost. De impact ervan kan veel langer voelbaar zijn.
Hoe ontstaat een hoge piek bij bedrijven?
Een hoge kwartierpiek ontstaat vaak doordat verschillende energieverbruikers op hetzelfde moment actief zijn. Denk bijvoorbeeld aan:
- meerdere elektrische wagens die tegelijk laden
- machines die gelijktijdig worden opgestart
- industriële installaties die veel vermogen vragen
- HVAC- en koelinstallaties
- batterijsystemen die op een ongunstig moment laden
Afzonderlijk hoeven deze verbruikers geen probleem te vormen. Het is vooral de combinatie op hetzelfde moment die voor een hoge piek kan zorgen. Een bedrijf kan daardoor een relatief stabiel energieprofiel hebben en toch af en toe een forse uitschieter veroorzaken.
Piekverbruik voorkomen? Kijk naar het geheel
De oplossing is niet noodzakelijk om minder energie te verbruiken. Vaak kan je al veel bereiken door je verbruik slimmer te spreiden.
- Grote verbruikers niet tegelijk laten starten
Wanneer verschillende machines of installaties tegelijk opstarten, kan het vermogen tijdelijk sterk oplopen. Door bepaalde processen te spreiden, vermijd je dat verschillende grote verbruikers op hetzelfde moment actief zijn. - Laadpalen slim aansturen
Elektrische wagens vormen een steeds groter onderdeel van het energieverbruik van bedrijven. Wanneer verschillende wagens tegelijk maximaal laden, kan dat een aanzienlijke piek veroorzaken. Door laadvermogen slim te verdelen, kan je ervoor zorgen dat wagens nog steeds laden zonder dat ze allemaal tegelijk het maximale vermogen vragen. - Een batterij inzetten op piekmomenten
Een batterij kan energie opslaan wanneer er voldoende capaciteit beschikbaar is en die energie opnieuw afgeven wanneer het verbruik tijdelijk sterk stijgt. Zo kan de batterij helpen om een hoge piek af te vlakken. Dit wordt ook wel peak shaving genoemd.
Van meten naar automatisch bijsturen met een EMS
Voor bedrijven met veel verschillende energieverbruikers is het niet haalbaar om voortdurend handmatig te controleren wat er op het elektriciteitsnet gebeurt. Daar kan een Energy Management System (EMS) een belangrijke rol spelen. Een EMS monitort je energieverbruik en kan verschillende energie assets slim op elkaar afstemmen. Zo kan het bijvoorbeeld rekening houden met je laadpalen, batterij, zonnepanelen en andere grote verbruikers.
Dreigt je vermogen sterk op te lopen? Dan kan het systeem automatisch ingrijpen. Een laadpaal kan tijdelijk minder vermogen krijgen of een batterij kan energie leveren om de piek af te vlakken. Op die manier wordt energiebeheer niet alleen een kwestie van meten, maar ook van slim sturen.
Peak shaving
Het doel van peak shaving is niet om je bedrijfsactiviteiten stil te leggen. Het gaat erom onnodige vermogenspiek(en) te vermijden. Je totale energieverbruik hoeft daarbij niet drastisch te veranderen. Het verschil zit in hoe het vermogen over de tijd wordt verdeeld. Door op het juiste moment bij te sturen, kan je een extreme kwartierpiek beperken.
Onze expertise
Arianne Mertens, Product Manager C&I
“Netkosten door piekverbruik zijn een van de meest onderschatte kostenposten op de energiefactuur. Bedrijven kijken vaak vooral naar hun kWh-verbruik, maar de maandpiek én het gekozen toegangsvermogen hebben een minstens even grote impact op de factuur.”
“Het goede nieuws: hier zit vaak de snelste besparing die je kan realiseren, zonder grote investeringen. Het begint met inzicht, weten wanneer je pieken ontstaan en waardoor. Van daaruit kan je het toegangsvermogen optimaal instellen: niet te hoog, want dan betaal je voor capaciteit die je niet nodig hebt, maar zeker ook niet te laag, want een overschrijding zorgt voor boetes die tot 12 maanden kunnen doorlopen. Die juiste balans vinden is precies waar wij bedrijven mee helpen.”
Eén kwartier bekijken is dus niet genoeg
Een energie-efficiënt bedrijf kijkt niet alleen naar het totale aantal kWh dat het verbruikt. Ook het vermogen en de momenten waarop dat vermogen wordt gevraagd, zijn belangrijk. Een hoge kwartierpiek kan ontstaan in enkele minuten, maar wel een impact hebben die veel langer duurt. Daarom loont het om je energieverbruik niet alleen achteraf te analyseren, maar ook actief te beheren. Met monitoring, slimme sturing en energieopslag kan je beter anticiperen op pieken en je energie-infrastructuur efficiënter inzetten.
Kortom: het gaat niet alleen om hoeveel energie je verbruikt, maar ook om wanneer je ze verbruikt.
Wil je weten waar de energiepieken binnen jouw bedrijf ontstaan en hoe je ze slimmer kunt beheren? EnergyKing helpt bedrijven met slimme energieoplossingen en energiebeheer op maat.
